हनुमान जी · Hanuman ji
Goswami Tulsidasगोस्वामी तुलसीदास
हनुमान चालीसा — Hanuman Chalisa
Forty verses in praise of Hanuman, composed in Awadhi by Goswami Tulsidas in the 16th century. Traditionally recited on Tuesdays and Saturdays.गोस्वामी तुलसीदास द्वारा अवधी में रचित, हनुमान जी की स्तुति की चालीस चौपाइयाँ। परंपरा से मंगलवार और शनिवार को इसका पाठ किया जाता है।
This text is being checked against printed editions by our advisers. Spotted a difference? Tap the verse number to report it.हमारे सलाहकार इस पाठ को छपी प्रतियों से मिला रहे हैं। कोई अंतर दिखे? छंद की संख्या पर टैप करके बताएँ।
दोहा (opening) (आरंभ)
Doha 1दोहा 1
श्री गुरु चरन सरोज रज, निज मनु मुकुर सुधारि।बरनउं रघुबर विमल जसु, जो दायकु फल चारि॥
Shri guru charan saroj raj, nij manu mukur sudhariBaranaun Raghubar vimal jasu, jo dayaku phal chari
Doha 2दोहा 2
बुद्धिहीन तनु जानिकै, सुमिरौं पवन-कुमार।बल बुद्धि विद्या देहु मोहिं, हरहु कलेश विकार॥
Buddhihin tanu janikai, sumiraun Pavan-kumarBal buddhi vidya dehu mohin, harahu kalesh vikar
चौपाई
Chaupai 1 of 40चौपाई 1 (40 में से)
जय हनुमान ज्ञान गुण सागर।जय कपीस तिहुँ लोक उजागर॥
Jai Hanuman gyan gun sagarJai Kapis tihun lok ujagar
Chaupai 2 of 40चौपाई 2 (40 में से)
राम दूत अतुलित बल धामा।अंजनि-पुत्र पवनसुत नामा॥
Ram dut atulit bal dhamaAnjani-putra Pavansut nama
Chaupai 3 of 40चौपाई 3 (40 में से)
महावीर विक्रम बजरंगी।कुमति निवार सुमति के संगी॥
Mahavir vikram BajrangiKumati nivar sumati ke sangi
Chaupai 4 of 40चौपाई 4 (40 में से)
कंचन बरन बिराज सुवेसा।कानन कुण्डल कुंचित केसा॥
Kanchan baran biraj suvesaKanan kundal kunchit kesa
Chaupai 5 of 40चौपाई 5 (40 में से)
हाथ वज्र औ ध्वजा बिराजै।काँधे मूँज जनेऊ साजै॥
Hath vajra au dhvaja birajaiKandhe munj janeu sajai
Chaupai 6 of 40चौपाई 6 (40 में से)
शंकर सुवन केसरीनन्दन।तेज प्रताप महा जग वन्दन॥
Shankar suvan KesarinandanTej pratap maha jag vandan
Chaupai 7 of 40चौपाई 7 (40 में से)
विद्यावान गुणी अति चातुर।राम काज करिबे को आतुर॥
Vidyavan guni ati chaturRam kaj karibe ko atur
Chaupai 8 of 40चौपाई 8 (40 में से)
प्रभु चरित्र सुनिबे को रसिया।राम लखन सीता मन बसिया॥
Prabhu charitra sunibe ko rasiyaRam Lakhan Sita man basiya
Chaupai 9 of 40चौपाई 9 (40 में से)
सूक्ष्म रुप धरि सियहिं दिखावा।विकट रुप धरि लंक जरावा॥
Sukshma rup dhari siyahin dikhavaVikat rup dhari Lank jarava
Chaupai 10 of 40चौपाई 10 (40 में से)
भीम रुप धरि असुर संहारे।रामचन्द्र के काज संवारे॥
Bhim rup dhari asur sanhareRamchandra ke kaj sanvare
Chaupai 11 of 40चौपाई 11 (40 में से)
लाय सजीवन लखन जियाये।श्रीरघुवीर हरषि उर लाये॥
Lay sajivan Lakhan jiyayeShriraghuvir harashi ur laye
Chaupai 12 of 40चौपाई 12 (40 में से)
रघुपति कीन्ही बहुत बड़ाई।तुम मम प्रिय भरतहि सम भाई॥
Raghupati kinhi bahut baraiTum mam priy Bharatahi sam bhai
Chaupai 13 of 40चौपाई 13 (40 में से)
सहस बदन तुम्हरो यश गावैं।अस कहि श्री पति कंठ लगावैं॥
Sahas badan tumharo yash gavainAs kahi shri pati kanth lagavain
Chaupai 14 of 40चौपाई 14 (40 में से)
सनकादिक ब्रह्मादि मुनीसा।नारद सारद सहित अहीसा॥
Sanakadik Brahmadi munisaNarad Sarad sahit Ahisa
Chaupai 15 of 40चौपाई 15 (40 में से)
जम कुबेर दिकपाल जहां ते।कवि कोबिद कहि सके कहां ते॥
Jam Kuber dikpal jahan teKavi kobid kahi sake kahan te
Chaupai 16 of 40चौपाई 16 (40 में से)
तुम उपकार सुग्रीवहिं कीन्हा।राम मिलाय राज पद दीन्हा॥
Tum upakar Sugrivahin kinhaRam milay raj pad dinha
Chaupai 17 of 40चौपाई 17 (40 में से)
तुम्हरो मन्त्र विभीषन माना।लंकेश्वर भये सब जग जाना॥
Tumharo mantra Vibhishan manaLankeshvar bhaye sab jag jana
Chaupai 18 of 40चौपाई 18 (40 में से)
जुग सहस्र योजन पर भानू।लील्यो ताहि मधुर फल जानू॥
Jug sahasra yojan par bhanuLilyo tahi madhur phal janu
Chaupai 19 of 40चौपाई 19 (40 में से)
प्रभु मुद्रिका मेलि मुख माहीं।जलधि लांघि गए अचरज नाहीं॥
Prabhu mudrika meli mukh mahinJaladhi langhi gae acharaj nahin
Chaupai 20 of 40चौपाई 20 (40 में से)
दुर्गम काज जगत के जेते।सुगम अनुग्रह तुम्हरे तेते॥
Durgam kaj jagat ke jeteSugam anugrah tumhare tete
Chaupai 21 of 40चौपाई 21 (40 में से)
राम दुआरे तुम रखवारे।होत न आज्ञा बिनु पैसारे॥
Ram duare tum rakhvareHot na agya binu paisare
Chaupai 22 of 40चौपाई 22 (40 में से)
सब सुख लहै तुम्हारी सरना।तुम रक्षक काहू को डरना॥
Sab sukh lahai tumhari saranaTum rakshak kahu ko darana
Chaupai 23 of 40चौपाई 23 (40 में से)
आपन तेज सम्हारो आपै।तीनों लोक हांक तें कांपै॥
Apan tej samharo apaiTinon lok hank ten kampai
Chaupai 24 of 40चौपाई 24 (40 में से)
भूत पिशाच निकट नहिं आवै।महावीर जब नाम सुनावै॥
Bhut pishach nikat nahin avaiMahavir jab nam sunavai
Chaupai 25 of 40चौपाई 25 (40 में से)
नासै रोग हरै सब पीरा।जपत निरंतर हनुमत बीरा॥
Nasai rog harai sab piraJapat nirantar Hanumat bira
Chaupai 26 of 40चौपाई 26 (40 में से)
संकट ते हनुमान छुड़ावै।मन क्रम वचन ध्यान जो लावै॥
Sankat te Hanuman chhuravaiMan kram vachan dhyan jo lavai
Chaupai 27 of 40चौपाई 27 (40 में से)
सब पर राम तपस्वी राजा।तिन के काज सकल तुम साजा॥
Sab par Ram tapasvi rajaTin ke kaj sakal tum saja
Chaupai 28 of 40चौपाई 28 (40 में से)
और मनोरथ जो कोई लावै।सोइ अमित जीवन फल पावै॥
Aur manorath jo koi lavaiSoi amit jivan phal pavai
Chaupai 29 of 40चौपाई 29 (40 में से)
चारों जुग परताप तुम्हारा।है परसिद्ध जगत उजियारा॥
Charon jug paratap tumharaHai parasiddh jagat ujiyara
Chaupai 30 of 40चौपाई 30 (40 में से)
साधु सन्त के तुम रखवारे।असुर निकन्दन राम दुलारे॥
Sadhu sant ke tum rakhvareAsur nikandan Ram dulare
Chaupai 31 of 40चौपाई 31 (40 में से)
अष्ट सिद्धि नवनिधि के दाता।अस बर दीन जानकी माता॥
Asht siddhi navnidhi ke dataAs bar din Janaki mata
Chaupai 32 of 40चौपाई 32 (40 में से)
राम रसायन तुम्हरे पासा।सदा रहो रघुपति के दासा॥
Ram rasayan tumhare pasaSada raho Raghupati ke dasa
Chaupai 33 of 40चौपाई 33 (40 में से)
तुम्हरे भजन राम को पावै।जनम जनम के दुख बिसरावै॥
Tumhare bhajan Ram ko pavaiJanam janam ke dukh bisaravai
Chaupai 34 of 40चौपाई 34 (40 में से)
अन्तकाल रघुबर पुर जाई।जहाँ जन्म हरि-भक्त कहाई॥
Antakal Raghubar pur jaiJahan janma Hari-bhakt kahai
Chaupai 35 of 40चौपाई 35 (40 में से)
और देवता चित्त न धरई।हनुमत सेई सर्व सुख करई॥
Aur devata chitt na dharaiHanumat sei sarva sukh karai
Chaupai 36 of 40चौपाई 36 (40 में से)
संकट कटै मिटै सब पीरा।जो सुमिरै हनुमत बलबीरा॥
Sankat katai mitai sab piraJo sumirai Hanumat balbira
Chaupai 37 of 40चौपाई 37 (40 में से)
जय जय जय हनुमान गोसाई।कृपा करहु गुरुदेव की नाई॥
Jai jai jai Hanuman gosaiKripa karahu gurudev ki nai
Chaupai 38 of 40चौपाई 38 (40 में से)
जो शत बार पाठ कर कोई।छूटहिं बंदि महा सुख होई॥
Jo shat bar path kar koiChhutahin bandi maha sukh hoi
Chaupai 39 of 40चौपाई 39 (40 में से)
जो यह पढ़ै हनुमान चालीसा।होय सिद्धि साखी गौरीसा॥
Jo yah parhai Hanuman chalisaHoy siddhi sakhi Gaurisa
Chaupai 40 of 40चौपाई 40 (40 में से)
तुलसीदास सदा हरि चेरा।कीजै नाथ हृदय महँ डेरा॥
Tulsidas sada Hari cheraKijai nath hriday mahan dera
दोहा (closing) (समापन)
Doha 3दोहा 3
पवनतनय संकट हरन, मंगल मूरति रुप।राम लखन सीता सहित, हृदय बसहु सुर भूप॥
Pavantanay sankat haran, mangal murati rupRam Lakhan Sita sahit, hriday basahu sur bhup